భారతీయ సినిమాకు తనదైన దృశ్యభాషను, కథనశైలిని అందించిన దర్శకుడు మణిరత్నం. మానవ సంబంధాల్లోని సున్నితమైన భావోద్వేగాల నుంచి సామాజిక, రాజకీయ సంఘర్షణల వరకు విభిన్న అంశాలను తెరపై ఆవిష్కరించిన ఆయన సృజనాత్మక ప్రయాణాన్ని పరిచయం చేసే పుస్తకం ‘మణిరత్నం సినిమాలు, సందర్భాలు’. ప్రముఖ సినీ విమర్శకుడు భరద్వాజ్ రంగన్ మణిరత్నం జరిపిన విస్తృతమైన సంభాషణలకు ఇది తెలుగు రూపం. వెంకట్ శిద్దారెడ్డి ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగులోకి అనువదించారు.
ఎలాంటి సినీ నేపథ్యం లేకుండా ‘పల్లవి అనుపల్లవి’తో ప్రారంభమైన మణిరత్నం దర్శకత్వ ప్రయాణం, కాలక్రమంలో ప్రత్యేకమైన సినీ ప్రపంచంగా ఎలా రూపుదిద్దుకుందో ఈ సంభాషణలు తెలియజేస్తాయి. ‘నాయకుడు’లోని భావోద్వేగాలు, ‘దళపతి’లోని స్నేహబంధాలు, ‘రోజా’, ‘బొంబాయి’, ‘ఇద్దరు’ చిత్రాల్లోని రాజకీయ సందర్భాలు, ‘మౌనరాగం’, ‘ఓకే బంగారం’ వంటి చిత్రాల్లోని అనుబంధాలు, ఆధునిక జీవన వైరుధ్యాల వెనుక ఉన్న దర్శకుడి ఆలోచనలను తెలుసుకునే అవకాశం కల్పిస్తాయి.
మణిరత్నం సినిమాల్లో కనిపించే ప్రతి దృశ్యం వెనుక ఒక ఆలోచన ఉంటుంది. ఆ ఆలోచన కథగా ఎలా మారుతుంది? కథకు తగిన పాత్రలు, నటీనటులు ఎలా ఎంపికవుతారు? చిత్రీకరణలో ఎదురయ్యే సవాళ్లు ఏమిటి? ఒక దర్శకుడు తన ఊహకు తెరపై రూపం ఇచ్చే క్రమంలో తీసుకునే నిర్ణయాలు ఎలాంటివి? ఇటువంటి ఎన్నో అంశాలను మణిరత్నం తన అనుభవాల ద్వారా పంచుకుంటారు. విజయాల గురించే కాకుండా, తన సినిమాలపై వచ్చిన విమర్శలను కూడా చర్చించే ఈ సంభాషణలు ఆయన దృక్కోణాన్ని మరింత దగ్గరగా పరిచయం చేస్తాయి.
పి.సి. శ్రీరామ్, సంతోష్ శివన్, రవివర్మన్ వంటి ఛాయాగ్రాహకులు, ఇళయరాజా, ఏ.ఆర్. రెహమాన్ వంటి సంగీత దర్శకులతో సాగిన సృజనాత్మక సహకారం ఈ పుస్తకంలోని మరో ఆసక్తికరమైన అంశం. తెరపై ప్రేక్షకుడిని ఆకట్టుకునే దృశ్యాలు, సంగీతం, భావోద్వేగాల సమ్మేళనం వెనుక ఉండే సమష్టి కృషిని ఈ చర్చలు తెలియజేస్తాయి.
ఇది కేవలం ఒక దర్శకుడి సినీ ప్రయాణ పరిచయం మాత్రమే కాదు; సినిమా నిర్మాణంలోని మెళకువలను అనుభవజ్ఞుడి మాటల్లో తెలుసుకునే అవకాశం కూడా. మణిరత్నం అభిమానులతో పాటు, కథారచన, దర్శకత్వం, ఛాయాగ్రహణం పట్ల ఆసక్తి ఉన్నవారికి, సినిమాను లోతుగా అర్థం చేసుకోవాలనుకునే విద్యార్థులకు ఉపయోగపడే పఠనం. మనకు నచ్చిన సినిమాలను మరోసారి కొత్త దృష్టితో చూడాలనే ఆసక్తిని కలిగించే గ్రంథం.