ఫ్యోదర్ దోస్తోయెవ్స్కీ రచించిన వైట్ నైట్స్ ప్రేమ, ఒంటరితనం, ఆశ, మానవ సంబంధాల్లోని సున్నితత్వాన్ని ఆవిష్కరించే రష్యన్ లఘు నవల. సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ నగరంలోని వేసవి రాత్రుల నేపథ్యంలో సాగే ఈ కథ, కలల్లో జీవించే ఒక యువకుడి అంతరంగాన్ని పాఠకులకు చేరువ చేస్తుంది. తన ఊహల్లో ఎన్నో అనుబంధాలను నిర్మించుకున్న అతనికి, నిజజీవితంలో ఎదురైన ఒక పరిచయం ఎంత విలువైనదిగా మారిందో హృద్యంగా చూపిస్తుంది.
నగర వీధుల్లో ఒంటరిగా సంచరించే కథానాయకుడు తనను తాను ఒక స్వాప్నికుడిగా భావిస్తాడు. చుట్టూ ఎంతోమంది ఉన్నా, తన మనసును పంచుకునే తోడు లేక అతడు ఒంటరితనంలో జీవిస్తుంటాడు. అలాంటి సమయంలో నాస్తెంకా అనే యువతితో ఏర్పడిన పరిచయం అతని జీవితానికి కొత్త వెలుగును తీసుకొస్తుంది. వారి సంభాషణల్లో వ్యక్తమయ్యే బాధలు, ఆశలు, ఎదురుచూపులు ఇద్దరి మధ్య సాన్నిహిత్యాన్ని పెంచుతాయి.
నాస్తెంకా తన జీవితాన్ని, ప్రేమను, ఒకరి కోసం చేస్తున్న నిరీక్షణను అతనితో పంచుకుంటుంది. ఆమెకు ఓదార్పుగా నిలవాలని ప్రయత్నించే కథానాయకుడి మనసులో క్రమంగా ప్రేమ చిగురిస్తుంది. అయితే స్నేహం, ప్రేమ, కృతజ్ఞత, ఆశల మధ్య ఉండే సున్నితమైన తేడాలు అతని భావోద్వేగాలను సంక్లిష్టం చేస్తాయి. కొద్దిరోజుల పరిచయమే ఒక మనిషి జీవితంలో ఎంత గాఢమైన అనుభూతిగా మిగిలిపోగలదో ఈ కథ తెలియజేస్తుంది.
దోస్తోయెవ్స్కీ ఈ రచనలో బాహ్య సంఘటనల కంటే పాత్రల అంతరంగానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. చిన్న మాటలో దాగిన ఆశను, ఒక చిరునవ్వు కలిగించే ఆనందాన్ని, చెప్పలేని ప్రేమలోని వేదనను సున్నితంగా చిత్రిస్తారు. కలలకు, వాస్తవానికి మధ్య ఉన్న దూరాన్ని చూపిస్తూనే, క్షణికమైన ఆనందం కూడా జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే జ్ఞాపకంగా మారగలదనే భావనను పాఠకుల్లో మిగులుస్తారు.
ప్రేమకథలను మాత్రమే కాకుండా, మానవ మనస్తత్వాన్ని పరిశీలించే సాహిత్యాన్ని ఇష్టపడే పాఠకులకూ వైట్ నైట్స్ ఆలోచింపజేసే పఠనం. చిన్న పరిమాణంలోనే లోతైన భావోద్వేగాలను అందించే ఈ పుస్తకం, రష్యన్ సాహిత్యాన్ని పరిచయం చేసుకోవాలనుకునేవారికి మంచి ఎంపిక.