తెలుగు హాస్య సాహిత్యంలో విశిష్టమైన స్థానాన్ని సంపాదించుకున్న నవల ‘గణపతి’. చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం రచించిన ఈ నవల, గణపతి అనే పాత్ర జీవితంలోని సంఘటనలను హాస్యం, వ్యంగ్యంతో చిత్రిస్తుంది. అతని అమాయకత్వం, అజ్ఞానం, విచిత్రమైన ఆలోచనలు, ప్రవర్తన పాఠకులకు వినోదాన్ని అందిస్తూనే మానవ స్వభావంలోని లోపాలను గుర్తుచేస్తాయి.
గణపతి తనకు ఎదురయ్యే పరిస్థితులను అర్థం చేసుకునే తీరు, అతని కోరికలు, చేసే ప్రయత్నాలు, ఇతరులతో వ్యవహరించే విధానం కథలో హాస్యాన్ని పండిస్తాయి. ముఖ్యంగా విద్య, బోధనకు సంబంధించిన సందర్భాల్లో అతని ప్రవర్తన ద్వారా రచయిత చమత్కారమైన వ్యంగ్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తారు. గణపతి పాత్రను కేవలం నవ్వు తెప్పించే వ్యక్తిగా కాకుండా, అప్పటి సమాజంలోని కొన్ని ధోరణులకు ప్రతిబింబంగా కూడా చూడవచ్చు.
ఈ నవలలో వినోదంతో పాటు సామాజిక పరిశీలన కూడా కనిపిస్తుంది. అజ్ఞానం, ఆడంబరం, అర్థంలేని ఆచారాలు, విద్య పట్ల ఉన్న అపోహలను రచయిత హాస్యంతో ప్రశ్నిస్తారు. పాత్రల ప్రవర్తన, సంభాషణలు, సంఘటనల ద్వారా నవ్విస్తూ ఆలోచింపజేయడం ఈ రచన ప్రత్యేకత.
తెలుగు సాహిత్యంలోని ప్రసిద్ధ హాస్య నవలలను పరిచయం చేసుకోవాలనుకునే వారికి, వ్యంగ్య రచనలను ఆస్వాదించే వారికి ‘గణపతి’ చక్కని పఠన ఎంపిక. సరదాగా చదువుతూనే సమాజాన్ని, మనుషుల స్వభావాన్ని మరో కోణంలో చూడాలనుకునే పాఠకులను ఈ రచన ఆకట్టుకుంటుంది.