ఒక గిరిపుత్రి ఎంచుకున్న పోరాట మార్గాన్ని, హక్కుల సాధన కోసం ఆమె సాగించిన ప్రయాణాన్ని పరిచయం చేసే రచన ‘గిరిపుత్రి శంబాయీ ’. సురేష్ వెలుగూరి రచించిన ఈ పుస్తకం, 1950ల కాలంలోనే గిరిజనుల హక్కుల కోసం, ముఖ్యంగా గిరిజన మహిళల హక్కుల కోసం పోరాడిన చెంచు మహిళ సాంబయి జీవిత స్ఫూర్తితో రూపుదిద్దుకుంది.
నల్లమల అడవుల నేపథ్యంలో సాంబయి తన బృందంతో కలిసి సాగించిన పోరాటాలు, జీవించే హక్కును కాపాడుకోవడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు ఈ రచనకు ప్రధాన నేపథ్యం. సాయుధ పోరాటాలతో పాటు హక్కుల ఉద్యమాల ద్వారా తమ ప్రజల జీవనానికి అవసరమైన హక్కులను సాధించేందుకు కృషిచేసిన ధీరవనితగా ఆమెను ఈ పుస్తకం పరిచయం చేస్తుంది.
స్వాతంత్ర్యానంతర కాలంలో స్థానిక పాలకులను ఎదిరించడం, తాము సేకరించిన ఉత్పత్తులను సమీప పట్టణాల మార్కెట్లలో ఆటంకాలు లేకుండా అమ్ముకునే స్వేచ్ఛ కోసం నిలబడటం వంటి అంశాలు ఇందులో ప్రాధాన్యం పొందాయి. గిరిజనుల జీవనోపాధి, వారి శ్రమకు సంబంధించిన హక్కులు, మహిళల స్వేచ్ఛ వంటి విషయాలను సాంబయి పోరాట ప్రయాణంతో అనుసంధానిస్తూ ఈ రచన ముందుకు సాగుతుంది.
తన కుటుంబ జీవితాన్ని కూడా సామాజిక కార్యాచరణతో ముడిపెట్టుకున్న సాంబయి ఆలోచనలు, ధైర్యం, కార్యదీక్ష పాఠకులను ఆలోచింపజేస్తాయి. మరుగునపడిన సాహస మహిళల జీవితాలను నేటి తరానికి పరిచయం చేయడం, వారి పోరాటాల నుంచి స్ఫూర్తిని అందించడం ఈ పుస్తకంలోని ముఖ్యమైన అంశాలు.
గిరిజనుల జీవన నేపథ్యం, నల్లమల ప్రాంతపు పోరాటాలు, మహిళల హక్కుల ఉద్యమాలు, స్ఫూర్తిదాయకమైన జీవిత కథనాలపై ఆసక్తి ఉన్న పాఠకులకు ‘గిరిపుత్రి సాంబయి’ చదవదగిన పుస్తకం.